Vanavond staat AZ o19 in de kwartfinale van de Youth League tegen Manchester City en twee jaar geleden wonnen de Alkmaarders de Youth League, de Champions League voor jeugdteams. Spelers als Mexx Meerdink en Wouter Goes speelden toen mee en zijn inmiddels doorgebroken naar de eerste selectie.
Voetbal Primeur zocht uit waar die talenten allemaal vandaan komen en of AZ wel de talentenmachine is geworden van Nederland.
Om het succes van nu te begrijpen, moeten we eerst terug naar het verleden. Naar 2009, om precies te zijn. AZ doet het goed in de Nederlandse competitie. Na een elfde plek in 2008 wordt de club uit Alkmaar in 2009 verrassend kampioen van Nederland. Onder de leiding van trainer Louis van Gaal en met topspelers als Mousa Dembélé, Mounir El Hamdaoui en Demy de Zeeuw blijft AZ 28 competitiewedstrijden lang ongeslagen.
Hoe goed het op sportief gebied gaat met de club, zo slecht gaat het even later op financieel vlak. Hoofdsponsor DSB, die op onder andere de shirts en in de naam van het stadion van AZ prijkt, gaat failliet in het najaar van 2009. De club komt daardoor in zwaar weer terecht. Financiële zorgen bedreigen zelfs even het voortbestaan van de club. Maar de fundering van AZ die in de eerdere jaren gelegd was en tot succes had geleid, bleek stevig genoeg om deze klap op te vangen.
Toch zorgt dit faillissement voor een opschudding bij de Alkmaarse club en komt het besef dat er anders moet worden omgegaan met het geld wat binnenkomt. AZ besluit overal in de club te bezuinigen, behalve in de jeugdopleiding. Daar wordt juist bewust geïnvesteerd. Hierdoor komt de focus van de club meer te liggen op de opleiding dan op het halen van dure, grote spelers.
Verhuizing naar Amsterdam
Een andere belangrijke reden achter het succes van AZ's jeugdopleiding is een verhuizing in 2016. Tot dan traint de jeugd van AZ in Alkmaar, honderd meter van het stadion. Handig zou je denken, maar dat bleek toch een andere uitwerking te hebben. De grote meerderheid van de AZ-talenten komt uit de omgeving van Amsterdam, waardoor een autorit naar de jeugdopleiding al gauw een halfuur tot drie kwartier duurt voordat je eindelijk kunt trainen. Door die reistijd kiezen veel jonge voetballertjes voor andere clubs, die dichterbij zitten.
Daarom besluit AZ te verhuizen naar Wijdewormer, een polder net iets boven Amsterdam. Op die plek wordt een gloednieuw en hypermodern jeugdcomplex gebouwd. Mede door de kortere reistijd kiezen steeds meer talentvolle voetballers voor de club uit Alkmaar.
Trainen op het zand
Een bijzonder element dat AZ heeft toegevoegd aan haar jeugdopleiding zijn thema's. Elke week staat er een nieuw thema centraal. De ene keer is dat het verstoren van de opbouw van de tegenstander, de andere keer de eigen opbouw van achteruit. Ook varieert AZ telkens weer op bijvoorbeeld het gebied van ondergrond, ballen en formaties. De ene keer speelt een ploeg op kunstgras, de andere keer op het zand. Of er wordt gebruik gemaakt van een andere maat ballen, die een andere techniek vereist dan de normale voetbal.
Op deze manier probeert AZ haar eigen talenten elke dag te verrassen en te leren om te gaan met verantwoordelijkheid. Een goed voorbeeld daarvan is dat er zomaar een hele week getraind kan worden op een 'drie spitsen-systeem', om vervolgens op de wedstrijddag met twee spitsen te gaan spelen. Er worden een paar verantwoordelijken aangewezen die dan mogen bedenken hoe ze dat gaan aanpakken.
Andere aanpak dan de topclubs
Ook de indeling van de jeugdteams besluit AZ anders te doen dan andere Nederlandse topclubs. Waar Feyenoord begint bij de Onder 7, Ajax de Onder 8 en PSV de Onder 9, start AZ pas met de jeugd bij de Onder 11. Hoe dit zit en waarom ze dat doen, kan je zien in onze nieuwe video-explainer die op ons YouTube-kanaal staat. Bekijk de video hieronder!